วันจันทร์ที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2563

เรือเลียงผา (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)




เลียงผาง่าเท้าโผน     เพียงโจนไปในวารี

กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง

🐐🐐🐐🐐🐐🐐🐐🐐

หมายเหตุ  

       1 เรือเลียงผาเป็นเรือที่นั่งประจำตำแน่ง พญาเทพวรชุน ในสมัยอยุธยา แต่ต่อมาในรัตนโกสินทร์มีการเปลี่ยนว่า พระยาเทพประชุนในภายหลัง คือตำแหน่งราชปลัดทูลฉลองกรมพระกะลาโหม
       2 แต่เนื่องจากเทพวรชุน ไม่ทราบที่มาแน่ชัด คำว่า วรชุนในบาลีสันสกฤตแปลว่า "ประโยชน์" และอาจจะมีที่มาจากอรชุนในเรื่องมหาภารตะ หรือนารายณ์สิบปาง ซึ่งไม่เกี่ยวกับเรื่องรามเกียรติ์  ฯลฯ ในการ์ดชุด "ก" นี้จึงเปลี่ยนเป็นพระวายุ ซึ่งตำนานฮินดูท่านก็ทรงสัตว์จำพวกกวางป่าเขาเรียว กวาง และเลียงผาเช่นกัน...แทน จะได้เข้าชุดกันส่วนใหญ่ที่ได้อิทธิพลจากเรื่องรามเกียรติ์


           


เรือมังกร (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)


รูปมังกรเขมร
ที่มา https://exequy.wordpress.com/page/126/



เรือรูปมังกรครึ่งคน (นาคเทวะของพม่า)
ที่มา https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2018/11/beautiful-burmese-barges-and-boats.html


นาคาหน้าดังเป็น       ดูเขม้นเห็นขบขัน
มังกรถอนพายพัน     ทันแข่งหน้าวาสุกรี


กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง



           




เรือไกรสรมุข (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)

ไกรสรราชสีห์

ที่มา https://guy28984.wordpress.com/3-สัตว์ประเภทสิงห์

ในตำนานพระเวสันดร มีตอนหนึ่งกล่าวถึงไกรสรราชสีห์ ในเรื่องบรรยายว่าเป็นสัตว์ทรงพลัง กายเป็นสิงห์ มีขนแผงคอ ริมฝีปาก ขนหาง และเล็บเป็น สีแดงดั่งผ้ารัตนกัมพล

ไกรสรราชสีห์เป็น ๑ ใน ๔ ราชสีห์แห่งป่าหิมพานต์ ในตำนานกล่าวว่าไกรสรราชสีห์เป็นสัตว์ที่มีพละกำลังแรงกล้า เป็นนักล่าชั้นเยี่ยมและกินสัตว์ใหญ่น้่อยเป็นอาหาร

เรือไกรสรมุข ในกาพย์เห่เรือของเจ้าฟ้ากุ้ง


สรมุขมุขสี่ด้าน           เพียงพิมานผ่านเมฆา
ม่านกรองทองรจนา   หลังคาแดงแย่งมังกร



กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง



           


วันอาทิตย์ที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2563

เรือราชสีห์ (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)



เรือตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีสมุหนายกครั้งสมัยอยุธยา มีโขนหัวเรือรูปราชสีห์ 
จากสมุดภาพริ้วกระบวนแห่พยุหยาตราทางชลมารค ฉบับหอสมุดแห่งชาติ




ราชสีห์ที่ยืนยัน       คั่นสองคู่ดูยิ่งยง

กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง



           

เรือคชสีห์ (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)



เรือตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีสมุหกลาโหมครั้งสมัยอยุธยามีโขนหัวเรือรูปคชสีห์
จากสมุดภาพริ้วกระบวนแห่พยุหยาตราทางชลมารค ฉบับหอสมุดแห่งชาติ



คชสีห์ทีผาดเผ่น       ดูดังเป็นเห็นขบขัน


กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง



           

เรือเอกชัยหลาวทองและเอกชัยเหินหาว (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้งและนาวาเอกทองย้อย)








เรือชัยไวว่องวิ่ง         รวดเร็วจริงยิ่งอย่างลม
เสียงเส้าเร้าระดม       ห่มท้ายเยิ่นเดินคู่กัน


กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง

เรือชัยไฉไลสม          ชมเรือกิ่งพริ้งเพราตา


บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย



           


เรือสุครีพครองเมือง และพาลีรั้งทวีป (กาพย์เห่เรือของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย)







ยักษ์ลิงกลิ้งกลอกกาย        แลลวดลายล้วนเลขา

รูปสัตว์หยัดกายา                ลอยคงคาสง่าครัน


บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย




           

เรือกระบี่ปราบเมืองมาร และกระบี่ราญรอนราพณ์ (กาพย์เห่เรือของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย)






กระบี่ศรีสง่า         งามท่วงท่าร่าเริงชล

บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย




           

เรือครุฑเตร็จไตรจักร และครุฑเหินเห็จ (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้งและนาวาเอกทองย้อย)










เรือครุฑยุดนาคหิ้ว           ลิ่วลอยมาพาผันผยอง
พลพายกรายพายทอง     ร้องโห่เห่โอ้เห่มา

(กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง)


🐦🐦🐦🐦🐦🐦🐦🐦




เรือครุฑรุดเร็วยล              กลครุฑคล้อยลอยเมฆินทร์


บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍🐍

     😊 เนื่องจากเรือครุฑทั้งสองไม่ได้เป็นเรือพระที่นั่งสำคัญ บทเห่เรือสมัยรัตนโกสินทร์จึงกล่าวถึงเรือครุฑแต่ไม่ระบุไว้ชัดเจนว่าเป็นเรือครุฑเตร็จไตรจักร หรือเรือครุฑเหินเห็จ เป็นการกล่าวไว้แบบรวม ๆ กัน
     😊 ส่วนเรือครุฑในสมัยอยุธยาถือว่าเป็นเรือพระที่นั่งโขนรูปสัตว์ คือ ที่โขนเรือมีรูปสัตว์หิมพานต์ประดับอยู่ เช่น เรือพระที่นั่งโขนมีรูปครุฑ รูปนาค และรูปหงส์ประดับอยู่ ปัจจุบันเรียกเรือพระที่นั่งเหล่านี้ว่า เรือพระที่นั่งกิ่ง



           

เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช (กาพย์เห่เรือของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย)



ที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช


อนันตนาคราช         เจ็ดเศียรสาดสายสินธุ์ถกล

เล่นน้ำฉ่ำชื่นชล       ยลหงอนปากอย่างนาคเป็น

บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย



           




เรืออสุรวายุภักษ์ และอสุรปักษี (กาพย์เห่เรือของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย)




อสุรวายุภักษ์              ศักดิ์ศรีคู่อสุรปักษิน

โผนผกเพียงนกบิน     ผินสู่ฟ้าร่าเริงลม


บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย




           

เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (กาพย์เห่เรือของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย)



ที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ_รัชกาลที่ 9


"นารายณ์ทรงสุบรรณ     ผาดผายผันผ่องโสภี 
ดั่งครุฑยุดนาคี               แบกจักรีโบกบินบน" 

บทชมกระบวนเรือ กาพย์เห่เรือเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ร.๙
บทประพันธ์โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย



           

เรือพระที่นั่งสุวรรณหงส์ (กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้ากุ้ง)


ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/เรือพระที่นั่งสุวรรณหงส์


สุวรรณหงส์ทรงพู่ห้อย                  งามชดช้อยลอยหลังสินธุ์

เพียงหงส์ทรงพรหมมินทร์            ลินลาศเลื่อนเตือนตาชม


(กาพย์เห่เรือเจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร/เจ้าฟ้ากุ้ง)

           


วันอาทิตย์ที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2562

โคลงกระทู้สี่สุภาพกับคำปฎิพจน์


ใบงานแต่งโคลงกระทู้สี่สุภาพกับคำปฎิพจน์

ให้ใช้คำปฏิพจน์ คำตรงข้าม 2 คู่แต่งเป็นบทโครงสี่สุภาพ


ตัวอย่าง
1) (ก) หยิน – (ข) หยาง  
2) (ค) หญิง – (ง) ชาย  (ให้คิดคำเองห้ามใช้คำ หยิน หยาง หญิง ชาย)

(ก) หยิน........เย็นเป็นร่อยร้าย.................เซียนมาร มืดแล
(ข) หยาง…….ส่องดีทิวาร.......................เทพไท้
(ค) หญิง……จริงว่าหยินปาน.................เปรียบคู่....ชายนา
(ง) ชาย......จึ่งเป็นหยางไว้..................ว่าเว้าเคล้านาง

ที่มา http://immortaldivine.com/dark-energy-white/yingyangrace2/
…………………………………………………………………………………………………………………………………

คำตรงข้าม
1) (ก) ………………    – (ข) ………………     
2) (ค) ………………    – (ง) ………………     

โคลงกระทู้สี่สุภาพ
(ก) ………………      …………………………………………………………       …………………………………
(ข) ………………      …………………………………………………………       …………………………………
(ค) ………………      …………………………………………………………       …………………………………
(ง) ………………      …………………………………………………………       …………………………………


วันจันทร์ที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2562

กาพย์ห่อโคลง กาพย์ขับไม้ห่อโคลง และร่ายสุภาพ

    😇 ให้ผู้เรียนทุกคนศึกษาคำประพันธ์ตัวอย่างและแต่งคำประพันธ์นั้นเป็นงานเดี่ยว งานคู่ และงานกลุ่มตามที่กำหนดหัวข้อไว้ให้ในชั้นเรียน

💚💚💚💚💚💚💚

ร่ายสุภาพ (งานเดี่ยว)



วรรคสุดท้ายควรแก้เป็น ผ่านพ้นหลบหลีก (หนีเอย) เพื่อให้เข้ากับจำนวนพยางค์บังคับ



ที่มา http://www.reurnthai.com/index.php?topic=1658.0

กาพย์ห่อโคลง (งานคู่)


ที่มา https://poem1997.wordpress.com



ที่มา https://sites.google.com/site/natnarin002/khwam-ru-thawpi-kaphy-hx-kholng



กาพย์ขับไม้ห่อโคลง (งานกลุ่ม 4 คน)






ที่มา https://thaiarc.tu.ac.th/poetry/kaap/index.html


วันพุธที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2562

วัชพืชหรือสมุนไพรในบ้าน 1



๐ เชิญคุณไตรรัตน์สุรารักษ์..........มาปกปักถิ่นนี้นราศัย
สิริชมสวนศักดิ์สุภาลัย................ในบ้านเกาะศรีสุรนารี ฯ



ทับทิม Punica granatum L. / Pomegranate

๐ ทับทิมแท้แดงดีทั้งดอกเม็ด.....ปลูกมาเสร็จไว้ในสวนศรี
ณ สิริบ้านสุรนารี.......................กิ่งไล่ผีจีนเชื่อผลใช้กิน ฯ


ละมุด Manilkara zapota/ sapodilla

๐ มองละมุดมุดมองย่องริมรั้ว.........ใจก็กลัวกลุ้มจิตชิดก้อนหิน
เกรงบ่ผลิผลิตผลจะอดกิน..............เพราะเค็มสินเธาว์ทุ่งกรุงสีมา 



ชะอม Senegalia pennata / Climbing wattle

๐ รสชะอม สุดอมไว้ อร่อยได้........รสแกงไข่ เขาคอยกัน มิกังขา
รสยอดอ่อน อ่อนดี รสโอชา..........รสธัญญา รสทิพย์ โอสถไทย ฯ


ต้นขี้เหล็ก Senna siamea /Siamese cassia /Kassod tree/ Cassod tree

๐ ขี้เหล็กน้อย ยังเล็กอยู่ ขี้เหล็กเล็ก...........ดุจลูกเด็ก ศิษย์น้อย หอยสังข์ไซร้
บำรุงเลี้ยง เพียงหวัง ว่านานไป..................ประโยชน์ใหญ่ สรรพยา คุณสังคม ฯ




มะตูมซาอุ Schinus terebinthifolia/ Brazilian peppertree/ Aroeira/ Rose pepper/ Broadleaved pepper tree/ Wilelaiki (or Wililaiki)/ Christmasberry tree and Florida holly.

๐ มะกอกซาอุ รักษา มะเร็งได้...........ทองผูกไว แก้กัน มิขื่นขม
เด็ดใบใส่ ลาบส้มตำ ต่างชื่นชม.........น้ำพริกสม น้ำตกไหน น่ากินจริง ฯ


ทุเรียนเทศ (ทุเรียนน้ำ) Annona muricata L. Soursop / Graviola / Guyabano / Prickly Custard Apple

๐ ทุเรียนเทศ ต้านมะเร็ง เพิ่มนมแม่.................พายุแล ลมแรง แกล้งล้มกลิ้ง
ขอย้ายอยู่ บ้านคุณยา ไม่แอบอิง................... เชิญขวัญสิง สู่สวนศักดิ์ สุภาลัย ฯ



มะเฟือง Averrhoa carambola L./ Carambola/ Star fruit

๐ เฝ้ามะเฟือง เรืองดอกผลิ ผลิตผล...............พยาธิจน พิษขับหนอ หน้าสดใส
เรียกผลดาว "สตาร์ฟรุ้ต" เพ่งสนใจ.................จีนฝรั่งไทย มอญแขก มิแปลกกิน ฯ


ผักหวานบ้าน Sauropus androgynus/ Katuk/ Star gooseberry / Sweet leaf,

๐ ถ้าผักหวาน ป่ายาก บ้านปลูกง่าย..........ปลูกแล้ววาย ปลูกไม่เว้น ปลูกไม่สิ้น
เพราะรักป่า รักสัตว์ เป็นอาจิณ..................อารักษ์ดิน รักษ์ผักหวาน ต้านโรคา ฯ



กระดูกไก่ดำ ชื่อวิทยาศาสตร์ Justicia gendarussa Burm.f. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Gendarussa vulgaris Nees, Justicia gandarussa L.f.) ชื่อพื้นเมือง กระดูกดำ (จันทบุรี), ปองดำ แสนทะแมน (ตราด), เฉียงพร้า (สุราษฎรณ์ธานี), กุลาดำ บัวลาดำ (ภาคเหนือ), เกียงพา เกียงผา เฉียงพร้าบ้าน เฉียงพร้าม่าน เฉียงพร้ามอญ เฉียงพร่าม่าน ผีมอญ สันพร้ามอญ สำมะงาจีน (ภาคกลาง), โอกุด๊ดอื้งติ้น (จีน), ปั๋วกู่ตาน อูกู่หวางเถิง (จีนกลาง)

๐ กระดูกไก่ดำ ซ้ำผีมอญชื่อ...................พร้าบ้านลือ หลายนาม คุณหนักหนา
บำรุงเลือด ลงท้องร่วง พิษขับทา............ไม่กังขา แก้เวียนเศียร หลังสอนดี ฯ


ผักติ้ว Cratoxylum formosum/ Mampat

๐ ปลูกผักติ้ว ฤาแต้วหอม พร้อมไว้ด้วย............เราไม่รวย โรคร้าย ร้างหน่ายหนี
แก้คัน ขับปัสสวะ สายตาดี..............................เครื่องจิ้มนี้ หลนน้ำพริก เสพสุขใจ ฯ



ฟ้าทะลายโจร มAndrographis paniculata ( Burm.f. ) Wall ex Nees / Creat / Green chireta

๐ ฟ้าทะลายโจรจะทำลายโรค...............ใครไข้โศก สรรพยา พาสดใส
แก้หวัด รูมาตอยด์ สาดน้อยไว..............รักษ์ลำไส้ แลอักเสบ เป็นเทพยา ฯ




❤❤❤❤❤❤❤❤

สัตว์เทพจีนทั้งสี่
- เต่างูดำ = ต้นนาคราช (หางมังกร) เสลดพังพอนตัวเมีย (ลิ้นมังกร / ลิ้นงูเห่า / พญายอ)
- มังกรเขียว = ต้นลำไย (ตามังกร)  ไผ่หวาน ไผ่กวนอิมเงิน ไผ่กวนอิมทอง ว่านหางจระเข้
- เสือขาว = หญ้าหนาดแมว หญ้าสาบเสือ
- วิหคเพลิง (แดง) = กระดูกไก่ดำ  ทับทิมแดง

(ปล. ความเชื่อส่วนตัว)